Γράμμα στον 10χρονο γιο μου - Αποχαιρετώντας το σύστημα της ελληνικής παιδείας

Της ΡΕΑΣ ΒΙΤΑΛΗ

Πρώτη μου μέρα στο καινούργιο σου σχολείο. Προσέχεις αυτό το «μου», «πρώτη Μου»; Αστείο δεν ακούγεται στην αγωνία του επάνω; Είσαι 10 χρονών πια. Αυτές τις αγωνίες θα έπρεπε να τις έχω ξεπεράσει. Αλλά φέτος είναι αλλιώς. Στην τάξη σου βρίσκομαι. Κάθομαι στο θρανίο που ίσως καθίσεις. Μέρα μόνο για γονείς. Δίπλα μου ένα ζευγάρι Κινέζων. Πίσω μου ένα ζευγάρι Μουσουλμάνων, αν κρίνω από τη μαντίλα της γυναίκας. Πιο πίσω μια Ιταλίδα. Και δυο Ινδοί. Είμαστε και τέσσερις Έλληνες. Σήμερα αποχαιρετώ μαζί σου, το σύστημα της ελληνικής παιδείας. Και είναι το στομάχι μου κόμπος. Ενοχή. Αποχαιρετώ το ελληνικό σχολείο που τελείωσαν και τ' αδέλφια σου. Αποχαιρετώ έναν Έλληνα σπουδαίο εκπαιδευτικό και επιχειρηματία, που δίνει τον δικό του αγώνα, να παραμένει φερέγγυος μέσα σε τόσες οικονομικές αντιξοότητες, να πληρώνει τις υποχρεώσεις του, μισθούς εκπαιδευτικών κ.λπ. Μην το θεωρείς αυτονόητο στις μέρες μας. Και σ΄ αυτό έχω ενοχή, ότι τον αποχαιρετάμε.

Την απόφαση την πήραμε με τον πατέρα σου εκείνη τη μέρα. Την οριστική εννοώ. Ήμασταν σ΄ ένα τραπέζι με κρατικοδίαιτους που ασχολούνται με την Παιδεία. Κάποια στιγμή εμφανίστηκε και μια πολιτικός που είχε δώσει τη δική της μάχη για την Παιδεία. Να θυμάσαι, δύο γυναίκες έδωσαν λυσσαλέα μάχη για την Παιδεία στις μέρες μας. Και οι δύο κλωτσήθηκαν πρώτα-πρώτα από τα ίδια τους τα κόμματα. Σου έλεγα για εκείνο το τραπέζι. Ο πατέρας σου μόλις είχε δει τη χώρα μας στην πλέον χαμηλή θέση μιας παγκόσμιας κατάταξης για την Παιδεία. Τους ρώτησε λοιπόν την άποψή τους. «Ξέρετε τα κριτήρια της λίστας αυτής κύριε;» του πέταξε με ειρωνεία ο κρατικοδίαιτος, σαν να είχε άσσο στο μανίκι της επόμενης κουβέντας του, και συνέχισε «Εμείς δεν αναγνωρίζουμε αυτά τα κριτήρια. Άρα δεν μας ενδιαφέρει η σειρά που πήρε η χώρα μας» και έτσι ξένοιασε. 

Η καθημερινότητα των Ελλήνων φανερώνει χαρακτηριστικά της παιδείας τους

Η συμπεριφορά του καθενός «προδίδει» την παιδεία που έχει αποκτήσει ως μέλος μέσα από τη συμμετοχή και δραστηριοποίησή του στην οικογενειακή, σχολική και κοινωνική ζωή.

Η συλλογιστική προσέγγισης του θέματος βασίζεται στην παραδοχή ότι η διαμόρφωση της κοινωνικής συμπεριφοράς κάθε ατόμου συνιστά δημιούργημα της επιρροής, κυρίως, του περιβαλλοντικού παράγοντα.

Με άλλα λόγια, στην κοινωνική συμπεριφορά συμπυκνώνονται οι εμπειρίες, τα βιώματα, οι στάσεις, οι αντιλήψεις, οι νοοτροπίες, οι πληροφορίες και, γενικά, οι ιδιαιτερότητες που βιώνει κάθε άτομο μέσα από τη συναναστροφή και την αλληλεπίδρασή του με πρόσωπα, θεσμούς, περιστάσεις και, συνολικά, με τη λειτουργία του κοινωνικού συστήματος.

Ζητείται έμπνευση και όχι πιστοποίηση…

Το 2011 ο πρόεδρος της Google, Eric Schmidt, εξαπέλυσε σκληρή κριτική στους υπεύθυνους της εκπαίδευσης στο Ηνωμένο Βασίλειο (ΗΒ), για την αδυναμία τους να επιχειρήσουν τομή στο Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Πληροφορικής στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση· το πρόγραμμα σπουδών εστίαζε μόνο στη χρήση του λογισμικού, χωρίς να παρέχει καμία απολύτως γνώση στην κατασκευή του λογισμικού. Η κίνηση του Σμιντ αποτέλεσε σταθμό στην πολύχρονη, παθιασμένη και συντονισμένη εκστρατεία από εκπαιδευτικούς, γονείς και επαγγελματίες του χώρου των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στο ΗΒ, με στόχο την εισαγωγή της Επιστήμης Υπολογιστών ως διδακτικό αντικείμενο στη δημοτική και μέση εκπαίδευση.

Τρία χρόνια μετά, λίγο ως πολύ διεθνώς απαρατήρητο, συντελείται από αυτόν το Σεπτέμβριο ένα βαρυσήμαντο γεγονός στην ιστορία της βρετανικής εκπαίδευσης. Μαζί με το άνοιγμα των σχολείων, ένα νέο αντικείμενο βρίσκει τη θέση του στο Ωρολόγιο Πρόγραμμα -η Επιστήμη Υπολογιστών. Από το νηπιαγωγείο, για πρώτη φορά τα παιδιά θα μάθουν για μια επιστήμη και μια γλώσσα που αναδιαμορφώνουν τον κόσμο γύρω τους σε καθημερινή βάση. Όπως σημειώνει το ίδιο το Αναλυτικό Πρόγραμμα της Επιστήμης Υπολογιστών, ο στόχος είναι απλός και ξεκάθαρος: να εξοπλίσει τα παιδιά με «υπολογιστική σκέψη και δημιουργικότητα για να κατανοήσουν και να αλλάξουν τον κόσμο».

Θεόδωρος Ζιάκας, περί παραδόσεως, εθνικής ταυτότητος, Ελληνισμού, και συναφών.

Η συνέντευξη του συγγραφέα Θεόδωρου Ζιάκα εκκινεί από την προβληματική της σχέσης μεταξύ Έθνους και Παράδοσης, η οποία με τη σειρά της συσχετίζεται προς την κριτική που έχει δεχθεί από τη μαρξιστική, ταξική ανάλυση. Η ίδια προβληματική, στη διαπλοκή της με πλήθος παρατηρήσεις φιλοσοφικής και ιστορικής υφής, διαπερνά και συνέχει τη σύνολη συνέντευξη. 

Το Έθνος οριοθετείται εν σχέσει προς τις δυτικές προσλήψεις του και συγχρόνως αντιμετωπίζεται υπό το πρίσμα της θεώρησης περί τέλους της νεωτερικότητας. Συγχρόνως τίθεται το θέμα του έθνους εν σχέσει προς την αρχαία και βυζαντινή ελληνική παράδοση. Τονίζεται εμφατικά η οικουμενική παράδοση του βυζαντινού ελληνισμού που η συρρίκνωσή της υπό τις συνθήκες του νέου ελλαδικού κράτους αποτελεί την κατεξοχήν πηγή της νεοελληνικής κακοδαιμονίας. 

Ο συγγραφέας αναδεικνύει τα χαρακτηριστικά της ελληνικής ατομικότητας για να προβεί στη συνέχεια σε σύγκρισή της με το είδος της ατομικότητας που αναπτύχθηκε στη Δύση. Αφού εντοπιστούν τα χαρακτηριστικά της κρίσης που διέρχεται η χώρα και συσχετιστούν με την κρίση του σύνολου νεωτερικού υποδείγματος, ο Θεόδωρος Ζιάκας θα μας δώσει το περίγραμμα του πνευματικού προσανατολισμού που θα μας επιτρέψει να ελπίζουμε στη υπέρβαση της κρίσης.

https://www.youtube.com/watch?v=bQFyyNqrClw

Γυναίκα και Ψαλτική

Η ψαλτική τέχνη έχει συνδεθεί με την ανδρική φωνή. Ωστόσο οι γυναίκες ψάλτριες υπήρξαν ανέκαθεν μία πραγματικότητα, ανεξαρτήτως των δογματισμών. Στην Ιστορία, τα παραδείγματα της ψάλτριας κόρης του Ιωάννη του Κλαδά και της Κουβουκλησίνας Δομεστηκίνας είναι ασφαλώς ενδεικτικά και δεν επιβεβαιώνουν παρά τον κανόνα ότι, όταν οι ιστορικές και οι κοινωνικές συνθήκες είχαν θέσει το ρόλο της γυναίκας σε δεύτερη μοίρα, τότε, αν μη τι άλλο, θα ήταν παράδοξο αν αναζητούσαμε -και πολύ περισσότερο αν βρίσκαμε- περιπτώσεις γυναικών ψαλτριών κατά το παρελθόν. Ο λόγος του Αποστόλου Παύλου που απαγορεύει "το λαλείν" στη γυναίκα, κατά τη Θεία Λειτουργία, ο οποίος επικυρώθηκε από την ΣΤ΄Οικουμενική Σύνοδο, και σήμερα τον επικαλούνται, ως επί το πλείστον, ως βασικό επιχείρημα, όσοι εναντιώνονται με την παρουσία των γυναικών στο ψαλτήρι, πρέπει να καταλάβουμε ότι ήταν απόλυτα συμβατός με την εποχή. Το σημαντικό όμως, αν και παραγνωρισμένο στο ευρύ κοινό, σε σχέση με τους Ιερούς Κανόνες, είναι η ευελιξία τους να προσαρμόζονται, να μεταβάλλονται και να αντικαθιστώνται από την Ανώτατη Εκκλησιαστική Αρχή, όταν παράλληλα οι ιστορικές και κοινωνικές συνθήκες διαφοροποιούνται ή επίσης να μην εφαρμόζονται κατ' Οικονομία, όταν ασφαλώς δεν θίγεται το δόγμα της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Όπως εύστοχα έλεγε ένας Καθηγητής στη Νομική: "Αν μία φορά είναι σοφό να υπακούς στους κανόνες, άλλο τόσο είναι σοφό να ξέρεις πότε να τους υπερβαίνεις". Αυτό απλώς προϋποθέτει ότι τους γνωρίζεις καλά.... Άλλωστε μαζί με την τήρηση των κανόνων συντρέχει και η ερμηνεία τους. Αυτή είναι που δίνει πνοή στο γράμμα του Νόμου, είτε αυτός είναι εκκλησιαστικός, είτε πολιτειακός. Άραγε τι αξία θα είχαν οι Νόμοι, οι Κανόνες και οι Εντολές, αν απλώς επιβάλλονταν ως άκαμπτα γράμματα; Το μέτρο της ερμηνείας τους υπήρξε πάντα πέραν του γράμματος, ακόμα και από τον ίδιο τον Χριστό, αλλά και μετέπειτα τους Εκκληστιαστικούς Πατέρες που ερμήνευσαν τους Ιερούς Κανόνες, ανά εποχές. 

damnatio memoriae

"Και χορό τριγύρω σου θα στήσουν,

με βιολιά και με ζουρνάδες...

γύφτοι, εβραίοι, αράπηδες, πασάδες

και τα γόνατά τους θα λυγίσουν οι τρανοί σου

και θα γίνουν, των ραγιάδων οι ραγιάδες..."

(δωδεκάλογος του γύφτου)

Αν ζούσε σήμερα ο εθνικός μας ποιητής, θα εξέτιε ισόβια για "ρατσισμό" και για "προσβολή πολιτεύματος". Ευτυχώς δεν ζει και δεν βλέπει την κατάντια μας. Τώρα απλά επιχειρείται σιωπηλά η εξαφάνιση της μνήμης του...

(ΕΝΑΛΙΟΣ ΘΗΡ)

Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός – 300 χρόνια από την γέννησή του

Σαν σήμερα, πριν 235 χρόνια εκτελέστηκε ο άγιος, ισαπόστολος και μάρτυρας Κοσμάς ο Αιτωλός (1714-1779). Φέτος συμπληρώνονται 300 χρόνια από την γέννησή του. Με την ευκαιρία αυτή αναδημοσιεύουμε τέσσερα βίντεο, ως αφιέρωμα στην μνήμη του άγιου και πρωτεργάτη της Επανάστασης του 1821.

Καλή Παναγιά!

Ἀπόστολοι ἐκ περάτων, συναθροισθέντες ἐνθάδε,

 Γεθσημανῆ τῷ χωρίῳ, κηδεύσατέ μου τὸ σῶμα, 

καὶ σύ, Υἱὲ καὶ Θεέ μου, 

παράλαβέ μου τὸ πνεῦμα.